25 września 2026 r. uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 2 i Szkoły Podstawowej nr 4 w Lubaniu oraz Szkoły Podstawowej w Kościelniku uczestniczyli w wyjątkowej wycieczce edukacyjnej na Pustynię Kozłowską. W terenowej lekcji przyrody wzięło udział 23 uczniów oraz 6 opiekunów. Zajęcia poprowadził biolog Tomasz Maszkało, który przybliżył uczestnikom zagadnienia związane z lokalnymi siedliskami przyrodniczymi oraz niezwykle ważną rolą grzybów w funkcjonowaniu ekosystemów leśnych.
Podczas kilkugodzinnego spaceru uczniowie mieli okazję obserwować różnorodność gatunkową roślin, grzybów i zwierząt występujących na tym cennym przyrodniczo obszarze. Największym zainteresowaniem cieszyły się oczywiście grzyby. Pod okiem specjalisty uczestnicy uczyli się rozpoznawania gatunków jadalnych i niejadalnych, poznawali cechy charakterystyczne poszczególnych okazów oraz zasady bezpiecznego korzystania z darów lasu.
Wśród znalezionych gatunków znalazł się m.in. złotoborowik wysmukły, gatunek pochodzący z Ameryki Północnej, który rozprzestrzenił się również w Europie. Uczniowie mogli zobaczyć także goryczaka żółciowego, często mylonego z koźlarzami i borowikami. Choć nie jest trujący, jego wyjątkowo gorzki smak sprawia, że jest niejadalny.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się również gatunki muchomorów. Uczestnicy poznali muchomora rdzawobrązowego, nazywanego lokalnie „panienką” lub „fifką”, który jest gatunkiem jadalnym. Biolog zwrócił także uwagę na podobieństwa i różnice pomiędzy muchomorem czerwieniejącym, uznawanym za jadalny po odpowiedniej obróbce termicznej, a muchomorem plamistym, który jest gatunkiem silnie trującym i może prowadzić do poważnych zatruć, a nawet śpiączki.
Nie zabrakło również cenionych przez grzybiarzy rydzów, a także mleczaja wełnianki, którego charakterystyczny wygląd wzbudził wiele pytań. Wśród grzybów spotkanych podczas wyprawy znalazły się także gąski zielonki oraz piestrzyca żółtawa, często błędnie nazywana „fałszywą truflą”.
Ciekawym elementem zajęć było poznawanie grzybów o właściwościach wykorzystywanych w medycynie naturalnej. Uczniowie odnaleźli pniarka brzozowego, hubę znaną ze swoich prozdrowotnych właściwości. Zaobserwowano również ponurnika bocznotrzonowego, gatunek niezjadliwy, ale ważny dla funkcjonowania leśnych ekosystemów.
Wycieczka nie ograniczała się wyłącznie do świata grzybów. Uczestnicy obserwowali także liczne gatunki ptaków związanych z lasami i terenami otwartymi. Udało się zaobserwować dzięcioła czarnego, sójkę oraz lerkę. Biolog zwrócił również uwagę na charakterystyczne ślady obecności kukułki, w tym tzw. oskub kukułki, będący pozostałością po żerowaniu drapieżników.
Podczas całych zajęć szczególny nacisk położono na ochronę przyrody, odpowiedzialne zachowanie w lesie oraz poszanowanie siedlisk naturalnych. Uczniowie poznali zależności pomiędzy grzybami, roślinami i zwierzętami oraz dowiedzieli się, jak ogromne znaczenie mają grzyby dla zachowania równowagi biologicznej.
Wycieczka na Pustynię Kozłowską była doskonałą okazją do nauki poprzez bezpośredni kontakt z przyrodą. Zdobyta wiedza, możliwość samodzielnych obserwacji oraz odkrywania niezwykłego świata grzybów sprawiły, że uczestnicy wrócili z wyprawy bogatsi o nowe doświadczenia i jeszcze większą wrażliwość na otaczającą ich przyrodę.
Interesującym znaleziskiem było również tzw. „masło czarownicy”, czyli wykwit często spotykanego śluzowca. Jego intensywnie żółta barwa i galaretowata konsystencja przyciągnęły uwagę uczestników wycieczki. Dawniej tajemniczy wygląd tego organizmu budził liczne przesądy i wierzenia ludowe, stąd jego niezwykła nazwa. Biolog wyjaśnił uczniom, że mimo iż przypomina grzyba, należy do odrębnej grupy organizmów. Śluzowce odgrywają ważną rolę w przyrodzie, uczestnicząc w rozkładzie materii organicznej i obiegu składników odżywczych w ekosystemach leśnych.
